Opublikowano 15-09-2011 o 13:37

Uprawa pomidorów w polu i tunelach foliowych


Pomidory należą do najpopularniejszych warzyw w Polsce, spożywanych w stanie świeżym lub po przetworzeniu przez cały rok.

Cenione są ze względu na walory smakowe, wartość odżywczą i dietetyczną oraz właściwości lecznicze.

Powodzenie uprawy pomidorów w dużym stopniu uzależnione jest od warunków pogodowych. Ze względu na duże wymagania cieplne, mogą być uprawiane w polu od połowy maja do końca września.

Firmy nasienne oferują wiele odmian pomidora, różniących się cechami użytkowymi, typem wzrostu roślin (karłowe i wysokie, sztywno- i wiotkołodygowe) i długością okresu wegetacji. Najbardziej cenione są odmiany, które tworzą duże, mięsiste owoce, z małą ilością nasion i cienką skórką, charakteryzujące się dobrym smakiem.
Ważną cechą jest również odporność na zarazę ziemniaka, która w lata deszczowe może zniszczyć całkowicie plony.

Pomidor lubi ciepło
Pomidor najlepiej rośnie w temperaturze 21–25°C w dzień i 17–18°C w nocy. Jest bardzo wrażliwy na chłody. W temperaturze poniżej 10°C wzrost roślin jest zahamowany. Bardzo ważna dla wzrostu roślin jest temperatura gleby. Przy sadzeniu rozsady gleba powinna mieć temperaturę około 12–13°C. Pomidory sadzi się do gruntu w połowie maja, a w tunelach foliowych pod koniec kwietnia (ciepła wiosna) lub na początku maja. Wcześniejsze sadzenie w glebę niedostatecznie ogrzaną jest ryzykowne. Przechłodzone rośliny później zaczynają owocować, a owoce tworzące się na pierwszych gronach są zniekształcone.

Potrzeby wodne pomidora zależą od fazy rozwojowej rośliny. Przez pierwsze 2–3 tygodnie po posadzeniu rozsady niższa wilgotność gleby sprzyja rozrastaniu się systemu korzeniowego, ogranicza wzrost części nadziemnej roślin i w efekcie korzystnie wpływa na plonowanie.
Od zawiązania owoców na pierwszym gronie zapotrzebowanie na wodę wzrasta. Najwięcej wody potrzebuje w okresie pełnego owocowania.

Niedobór wody w tym czasie powoduje opadanie kwiatów i zawiązków owoców oraz drobnienie owoców. Przy dłużej utrzymującej się suszy utrudnione jest pobieranie i transport wapnia przez rośliny, co jest przyczyną występowania choroby fizjologicznej – suchej zgnilizny wierzchołków owoców. Gwałtowny wzrost wilgotności gleby po okresie suszy jest przyczyną pękania dojrzewających owoców. Odmiany karłowe (samokończące), mające płytszy system korzeniowy, są bardziej wrażliwe na niedobór wody w glebie niż odmiany wysokie, które korzenią się głębiej. Pomidor wymaga stosunkowo niskiej wilgotności względnej powietrza. Wyższa wilgotność sprzyja rozwojowi chorób grzybowych i utrudnia zapylanie kwiatów.

W tunelach foliowych występują duże dobowe wahania wilgotności powietrza, dlatego ważne jest wietrzenie tuneli, zwłaszcza w dni słoneczne, aby utrzymać stałą wilgotność powietrza na poziomie około 60–65%.

Odmiany karłowe mają większe wymagania glebowe
Najwyższe plony uzyskuje się na glebach średniozwięzłych, dostatecznie zasobnych w składniki pokarmowe, o odczynie lekko kwaśnym, łatwo nagrzewających się. Do uprawy pomidora nie nadają się gleby ciężkie i podmokłe, jak również gleby bardzo lekkie.

Większe wymagania glebowe mają odmiany karłowe, które korzenią się płycej i wytwarzają mniejszy system korzeniowy. Odmiany karłowe powinny być uprawiane w pierwszym roku po nawożeniu organicznym, ze względu na wyraźną zwyżkę plonu, natomiast odmiany wysokie można uprawiać w drugim, a nawet w trzecim roku po nawożeniu organicznym. Pomidor wytwarza dużą masę części nadziemnych, pobierając z gleby znaczne ilości składników pokarmowych.

Pobieranie składników pokarmowych z gleby jest największe w okresie silnego wzrostu roślin i jednoczesnego wykształcania się owoców w kilku gronach. W uprawie polowej zwykle ma to miejsce w lipcu i na początku sierpnia. Aby uzyskać wysoki plon dobrych jakościowo owoców, należy dostarczyć roślinom potrzebne składniki pokarmowe. Nawożenie mineralne powinno być dostosowane do zasobności gleby. Pozwoli to uniknąć przenawożenia lub niedożywienia roślin. Duże znaczenie w uprawie pomidora ma właściwe nawożenie potasem, który zapewnia dobrą jakość owoców. Brak potasu jest przyczyną załamywania się gron, słabego wybarwienia i pękania owoców.

Pomidor jest wrażliwy na chlorki, dlatego należy unikać stosowania soli potasowej. Lepszym nawozem jest siarczan potasu. Oprócz podstawowych składników pokarmowych (azot, fosfor, potas, wapń, magnez) do prawidłowego wzrostu i rozwoju roślin niezbędne są mikroelementy. Pomidor jest wrażliwy na niedobór boru, żelaza i manganu.

Nie sadzi się kwitnącej rozsady
Pomidor uprawiany jest z rozsady. Produkcja rozsady trwa 5–8 tygodni. Aby odpowiednio wyrośniętą rozsadę można było posadzić w polu w połowie maja, nasiona należy wysiać w drugiej połowie marca. Pomidory przeznaczone do uprawy w tunelach foliowych sieje się na początku marca. Z 1 grama dobrej jakości nasion uzyskuje się około 200 sztuk rozsady. Przygotowanie dobrej rozsady jest jednym z czynników decydujących o powodzeniu uprawy. Rozsada wybiegnięta, która ma długą, wiotką łodygę i wydłużone miedzywęźla, źle się przyjmuje i uzyskuje się z niej mniejszy plon.

Błędne jest przekonanie, że sadzenie rozsady już kwitnącej zapewnia wcześniejsze owocowanie pomidorów. Rośliny takie znacznie dłużej się przyjmują, system korzeniowy roślin jeszcze nie przyjętych nie pobiera wystarczającej ilości wody, co powoduje, że kwiaty opadają i w konsekwencji sadzenie kwitnącej rozsady prowadzi do obniżenia plonu. Gęstość sadzenia pomidorów zależy od wczesności i typu wzrostu odmiany oraz od sposobu prowadzenia roślin.
Na małych powierzchniach, gdzie stosuje się tylko pielęgnowanie ręczne, odmiany wysokie sadzi się w rzędy odległe od siebie o 70–80 cm, a w rzędzie co 40–50 cm. Odmiany karłowe sadzi się gęściej – w rzędy co 60–70 cm, a w rzędzie co 30–40 cm. Odmiany sztywnołodygowe sadzi się gęściej niż odmiany wiotkołodygowe.
Pomidory można także uprawiać systemem pasowo-rzędowym. Przy tym systemie uprawy w jednym pasie sadzi się dwa rzędy, a między pasami pozostawia szersze międzyrzędzia.

Umożliwia to częściowe zmechanizowanie prac pielęgnacyjnych i ułatwia zbiór. Dla odmian karłowych odległość między rzędami w pasie powinna wynosić 35– 45 cm, a między pasami 90–100 cm. W rzędzie rośliny sadzi się co 40–60 cm. Dla odmian wysokich odległość między rzędami w pasie powinna wynosić 50 cm, odległość między pasami 85 cm, a odległość między roślinami w rzędzie – 60–70 cm. W tunelach foliowych pomidory sadzi się systemem pasowo-rzędowym. Odległość między dwoma rzędami w pasie powinna wynosić 50–60 cm, a odległość między roślinami w rzędzie 35–40 cm. Odmiany wysokie i karłowe wiotkołodygowe sadzi się przy palikach. Rośliny przywiązuje się do palików sznurkiem w tzw. ósemkę, 3 lub 4 razy w miarę wzrostu. Rośliny można także przywiązywać do drutów rozciągniętych wzdłuż rzędów. Zamiast sznurka można używać specjalnych plastikowych zapinek z regulowaną szerokością zapięcia, w zależności od grubości pędów. W tunelach foliowych pomidory prowadzone są przy sznurkach lub przy palikach. W miarę wzrostu rośliny okręca się wokół sznurka lub przypina za pomocą plastikowych spinek.

Zabiegi pielęgnacyjne
Podstawowe zabiegi pielęgnacyjne w uprawie pomidora to spulchnianie gleby, odchwaszczanie, dokarmianie, uzupełnianie niedoboru wody w okresie wiązania i dorastania owoców (od końca czerwca do połowy sierpnia), cięcie roślin i ochrona przed chorobami. Cięcie roślin polega na usuwaniu pędów bocznych. Zabieg ten ma na celu ograniczenie przyrostu masy wegetatywnej roślin, przyspieszenie zbioru i zwiększenie masy owoców.

Na roślinach odmian karłowych pozostawia się 2 lub 3 pędy, a na roślinach odmian wysokorosnących 1 lub 2, czasami 3 pędy. Prowadząc rośliny na 1 pęd, należy pozostawić pęd główny, który jest najplenniejszy i najwcześniej rozpoczyna owocowanie. Przy prowadzeniu roślin na 2 pędy, oprócz pędu głównego pozostawia się najbliższy pęd wyrastający pod pierwszym gronem, a przy prowadzeniu roślin na 3 pędy jako trzeci postawia się pęd wyrastający z kąta pierwszego liścia, zwykle przykrytego ziemią. Pozostałe pędy boczne należy usuwać, gdy mają 2–3 cm długości, aby ich nadmierny wzrost nie osłabiał rośliny. Aby nie dopuścić do zawiązania się owoców, które nie zdążą dojrzeć przed nadejściem przymrozków, stosuje się ogławianie roślin. Zabieg ten polega na ścięciu wierzchołka wzrostu pędu nad dwoma lub trzema liśćmi powyżej ostatniego w pełni kwitnącego grona. Ogławianie należy wykonać na około dwóch miesięcy przed końcem zbiorów (połowa sierpnia).

Owoce pomidorów zaczynają dojrzewać po 45–60 dniach od zakwitnięcia kwiatów. Szybkość dojrzewania zależy od odmiany i przebiegu pogody. Pomidory można zbierać w różnych fazach dojrzałości, zależnie od przeznaczenia, ale największą wartość mają dojrzewające na roślinie.

autor: prof. dr hab. Wanda Wadas Katedra Warzywnictwa Uniwersytet Przyrodniczo-Humanistyczny w Siedlcach
artykuł pochodzi z Nasza Rola Nr 3/2011 (34) czerwiec–lipiec
fot.sxc.hu

Autor: materiał dodany przez Nasza Rola

Komentarze ( 2 ) :

paula12
~paula12
06/02/2014 17:29

Ja co roku sadzę pomidory i ogórki. Od dwóch sezonów pomidory choduję w tunelu, kupiłam go w firmie Das Company. Najpierw próbowaliśmy z mężem zrobić samemu z rurek PP do centralnego ogrzewania, ale cała konstrukcja wykonan przez laików nie wytrzymała zbyt długo. Postanowiliśmy więc kupić gotowca. Padło na taki http://dascompany.pl/namioty-i-szklarnie/szklarnie/tunel-foliowy-3x6-18m-2/, jak na razie jestem zadowolona, stoi już dwa lata, gwarancję na konstrukcję ma 5 lat więc powinien być porządny.

romek
~romek
26/03/2014 14:30

Paulina12, za twoją sugestią poszedłem na stronę z tunelami i również byłem i jestem zadowolony z tych tuneli. Ja kupiłem tunel 3x4m, bo mam małą działkę. Teraz nie mogę się już doczekać aż moje rozsady pomidorów posadzę w tunelu! Wreszcie będę miał swojskie pomidory, których smaku nie można porównać z nawet najlepszym targowym. Dzięki za linka, mi się przydał. A może jeszcze ktoś skorzysta z naszych pozytywnych opinii i również zainwestuje w te właśnie tunele?! Wiadomo, sprawdzone są lepsze!

Dodaj komentarz

Dodawanie komentarzy dostępne jest tylko dla zarejestrowanych użytkowników.

Jeśli posiadasz swoje konto możesz się zalogować.
Nie posiadasz jeszcze konta? Możesz się zarejestrować.

Wybrane produkty z platformy handlowej

pozostałe produkty

Nazwa Cena Do końca
płachty rolnicze okrycia brezenty itd. - zdjęcie 1 płachty rolnicze okrycia brezenty itd. - 43 dni
CHLOREK WAPNIA, CHLOREK MAGNEZU, WARSZAWA - zdjęcie 1 CHLOREK WAPNIA, CHLOREK MAGNEZU, WARSZAWA 59.00 PLN
159 dni
PIASEK W WORKACH, PIASEK NA ZIMĘ WARSZAWA - zdjęcie 1 PIASEK W WORKACH, PIASEK NA ZIMĘ WARSZAWA 9.00 PLN
159 dni
Mieszanka piaskowo - solna producent Warszawa - zdjęcie 1 Mieszanka piaskowo - solna producent Warszawa 9.00 PLN
159 dni
Drewno kominkowe w siatkach Warszawa - zdjęcie 1 Drewno kominkowe w siatkach Warszawa 9.95 PLN
159 dni