Opublikowano 09-06-2011 o 15:02

Uprawa cebuli


Cebula od dawna gości na naszych stołach. Jest jednym z najbardziej popularnych warzyw, spożywanych w ciągu całego roku.

Ceniona jest nie tylko ze względu na wartość odżywczą, lecz także z powodu właściwości leczniczych.Cebula ma właściwości bakteriobójcze i duże znaczenie w profilaktyce chorób serca, nowotworów i miażdżycy.

Cebula nie ma zbyt dużych wymagań cieplnych. We wczesnej fazie wzrostu odpowiednia jest temperatura w granicach 10 –12 st.C. Taka temperatura sprzyja rozwojowi systemu korzeniowego i wytworzeniu dużej liczby liści, co zapewnia uzyskanie dużych cebul. W okresie wykształcania cebul najbardziej odpowiednia jest temperatura 16– 20 st.C, która w połączeniu z długim dniem decyduje o prawidłowym przebiegu tej fazy.

Cebula ma dość duże wymagania wodne, bowiem nie może pobierać wody z głębszych warstw gleby, ze względu na płytkie korzenienie się. Największe zapotrzebowanie na wodę jest w okresie wykształcania cebul – od połowy czerwca do końca lipca. Pod koniec okresu wegetacji ciepła i bezdeszczowa pogoda sprzyja dojrzewaniu i dosuszaniu cebuli w polu.

Najlepiej rośnie na glebach średniozwięzłych o dużej zawartości próchnicy i odczynie zbliżonym do obojętnego (pH 6,7 –7,2), o dobrej strukturze, szybko obsychających i nagrzewających się na wiosnę. Do uprawy cebuli nie nadają się gleby ciężkie i podmokłe, jak również gleby lekkie, szybko przesychające. Najwyższe plony cebuli uzyskuje się na glebach klasy I lub II, ewentualnie III a. Uprawa gleby powinna być staranna, aby stworzyć korzystne warunki do wzrostu roślin.

Cebula najczęściej uprawiana jest w drugim roku po nawożeniu organicznym. Nawożenie mineralne powinno być dostosowane do zasobności gleby w składniki pokarmowe. Zbyt wysokie dawki azotu powodują opóźnienie dojrzewania cebuli i zwiększenie udziału w plonie cebul bączastych (z grubą niezasychającą szyjką).

Do nawożenia cebuli mogą być stosowane nawozy wieloskładnikowe, które oprócz makroskładników zawierają także mikroelementy niezbędne do prawidłowego wzrostu i rozwoju roślin. Cebula jest bardzo wrażliwa na niedobór miedzi, manganu i cynku.

Cebulę można uprawiać z siewu nasion bezpośredniego na pole, z rozsady lub z dymki. Wybór sposobu uprawy zależy od warunków glebowo-klimatycznych i przeznaczenia cebuli.

Najbardziej rozpowszechniona jest uprawa  z siewu bezpośrednio na pole. Warunkiem uzyskania wysokiego plonu jest wczesny wysiew nasion. Uprawa cebuli z siewu nasion wprost na pole może być prowadzona tylko na glebach o dobrej strukturze, w rejonach o wczesnej wiośnie.

Cebule są na ogół mniej wyrównane pod względem wielkości, kształtu i później dojrzewają niż przy pozostałych sposobach uprawy.

Uprawa z rozsady zapewnia lepszy plon, ale jest droższa, bardziej pracochłonna i mało rozpowszechniona w naszym kraju. Uprawa z dymki ma szczególne znaczenie w uprawie cebuli na wczesny zbiór. Ten sposób uprawy zalecany jest w rejonach o krótkim okresie wegetacji i słabych glebach.

Nasiona cebuli wysiewa się na pole w połowie kwietnia. Wcześniejszy siew może być ryzykowny, natomiast opóźnienie siewu może być przyczyną słabszych wschodów, gorszego wykształcenia cebul i zwiększonego udziału w plonie cebul bączastych. Najczęściej cebulę wysiewa się w rzędy odległe o 45 cm. Można też stosować siew pasowo-rzędowy – po 3 rzędach odległych co 30 cm pozostawia się pas szerokości 45 cm, umożliwiający przejazd kół ciągnika. Norma wysiewu nasion zależy od ich jakości i celu produkcji cebuli. Mniejsze zagęszczenie roślin sprzyja formowaniu większych cebul. Na 1 ha wysiewa się od 2,5 do 6 kg nasion. Norma wysiewu powinna być tak dobrana, aby na 1 m2 było od 40 do 90 roślin.

Dymkę sadzi się na polu na początku kwietnia, w rozstawie 30 × 6 do 8 cm (na cebulę z zaschniętą szyjką) lub 20–25 × 4 cm (na wczesny zbiór ze szczypiorem). Do obsadzenia 1 ha potrzeba 300 –400 kg dymki małej, 600– 700 kg dymki średniej i około 1500 kg dymki dużej. Najlepiej jest sadzić dymkę średniej wielkości. Dymka drobna daje mniejszy i późniejszy plon.

Podstawowe zabiegi pielęgnacyjne w uprawie cebuli to spulchnianie gleby i systematyczne odchwaszczanie (szczególnie w początkowym okresie wzrostu roślin), nawadnianie (głównie w okresie wiązania cebul) oraz ochrona przed chorobami i szkodnikami. Największe straty wyrządzają choroby grzybowe: mączniak rzekomy cebuli i zgnilizna szyjki cebuli.

Na liściach roślin porażonych mączniakiem rzekomym pojawia się białoszary nalot grzybni, który stopniowo pokrywa coraz większą ich powierzchnię. Silnie porażone liście żółkną, więdną i zasychają. Grzyb wywołujący zgniliznę szyjkową początkowo rozwija się na liściach, a później poraża szyjkę cebuli, do której wnika przez miejsca uszkodzone mechanicznie podczas zabiegów pielęgnacyjnych i podczas zasychania szczypioru. Porażone cebule zaczynają gnić od szyjki w czasie przechowywania.

Rozwojowi chorób grzybowych sprzyja wysoka wilgotność powietrza i wysoka temperatura.

Duże szkody na plantacji cebuli wyrządzają szkodniki – śmietka cebulanka, niszczyk zjadliwy i wgryzka szczypiorka. Żerujące w cebulach larwy śmietki cebulanki powodują więdnięcie i żółknięcie roślin. Szczególnie szkodliwe są larwy żerujące w młodych roślinach – porażone rośliny więdną i powoli zamierają. Występowaniu śmietki sprzyja ciepła i bezdeszczowa wiosna. Niszczyk zjadliwy przenika do roślin w pobliżu piętki. Porażone cebule są miękkie, mają bardzo słabe korzenie, łatwo dają się wyjąć z gleby. Występowaniu tego szkodnika sprzyja chłodna i deszczowa pogoda. Gąsienice wgryzki szczypiorki minują szczypior, a następnie wnikają do jego wnętrza i w okolice szyjki.

Ochronę plantacji przed chorobami i szkodnikami należy prowadzić na podstawie aktualnego Programu Ochrony Roślin Warzywnych.

Termin zbioru cebuli zależy od sposobu uprawy. Najwcześniej zbiera się cebulę uprawianą z dymki (lipiec), później z rozsady (sierpień), a najpóźniej z siewu nasion wprost na pole (koniec sierpnia lub wrzesień). Oznaką dojrzałości jest załamywanie się i stopniowe zasychanie szczypioru.
 
Do długotrwałego przechowywania najbardziej odpowiednia jest cebula uprawiana z siewu nasion wprost na pole, zebrana, gdy 60 –80% roślin ma załamany szczypior, ale na każdej roślinie są jeszcze zielone 3 lub 4 liście i wytworzyły się 2 lub 3 suche łuski okrywające. Najlepiej przechowuje się w pomieszczeniach suchych i przewiewnych. W temperaturze 0–1 st.C i wilgotności względnej powietrza 65– 75% może być przechowywana bez większych strat nawet przez 8 –10 miesięcy.

autor: prof. dr hab. Wanda Wadas mgr inż. Krzysztof Kalinowski  Katedra Warzywnictwa, Uniwersytet Przyrodniczo-Humanistyczny w Siedlcach
artykuł pochodzi z Nasza Rola Nr 2/2011 (33) kwiecień–maj

Autor: materiał dodany przez Nasza Rola

Dodaj komentarz

Dodawanie komentarzy dostępne jest tylko dla zarejestrowanych użytkowników.

Jeśli posiadasz swoje konto możesz się zalogować.
Nie posiadasz jeszcze konta? Możesz się zarejestrować.

Wybrane produkty z platformy handlowej

pozostałe produkty

Nazwa Cena Do końca
Pojemniki z masy papierowej na owoce - zdjęcie 1 Pojemniki z masy papierowej na owoce - 81 dni
Piasek w workach producent WARSZAWA - zdjęcie 1 Piasek w workach producent WARSZAWA 9.00 PLN
157 dni
Kupię każdą ilość ziaren - zdjęcie 1 Kupię każdą ilość ziaren - 98 dni
Sprzedam Kasze Jęczmienną - zdjęcie 1 Sprzedam Kasze Jęczmienną - 21 dni
Drewno kominkowe w siatkach Warszawa - zdjęcie 1 Drewno kominkowe w siatkach Warszawa 9.95 PLN
157 dni