Opublikowano 10-06-2011 o 13:59

Jak chronić rzepak ozimy przed chwastami wiosną?


Rolnicy, którzy sądzą, że po wykonaniu jesienią zabiegów rzepak ozimy nie wymaga ochrony wiosną, najczęściej się mylą.

Bardzo duży wpływ na osiągnięcie wysokich plonów ma prawidłowy rozwój roślin od początku ruszenia wegetacji wiosną.

Aby zapewnić roślinom właściwe warunki do wzrostu i rozwoju, podstawowe zabiegi zwalczania chwastów na plantacjach rzepaku ozimego należy wykonać już jesienią. Zwalczanie chwastów w terminie wiosennym powinno być zabiegiem uzupełniającym ochronę. Panuje powszechne przekonanie, że wpływ zabiegów wiosennych na wielkość i strukturę przyszłego plonu jest już zdecydowanie mniejszy.

Nie zawsze jest to prawdą, gdyż niewykonanie zabiegów w warunkach dużego zachwaszczenia plantacji np. gatunkami rumianowatymi czy przytulią czepną grozi znacznym spadkiem plonu.

Podstawową sprawą jest jednak stan przezimowania plantacji rzepaku, dlatego zanim będziemy podejmować decyzję o wykonaniu ewentualnych zabiegów wiosną, musimy w pierwszej kolejności ocenić kondycję roślin uprawnych po okresie zimowym. Rzepak ozimy charakteryzuje się mniejszą mrozoodpornością od pszenicy ozimej czy żyta. W okresie wiosennego ocieplenia następuje uwodnienie tkanek i rozhartowanie roślin, a w przypadku ponownego ochłodzenia rozhartowane rośliny rzepaku mogą ulec zniszczeniu, dlatego już w marcu powinniśmy ocenić stan przezimowania rzepaku ozimego. Dopiero po stwierdzeniu dobrej kondycji roślin możemy przystąpić do oceny zachwaszczenia i planowania koniecznych zabiegów ochrony.

Agresywna walka chwastów z młodymi roślinami
Stan i wygląd plantacji rzepaku ozimego wiosną jest w dużym stopniu uzależniony od poprawnie wykonanej agrotechniki, na którą składają się zabiegi: uprawowe, nawozowe i pielęgnacyjne, bardzo istotne znaczenie ma przebieg pogody, a także rodzaj wykonanych zabiegów ochrony roślin. W zależności od powyższych czynników, wiosną wygląd pól, na których uprawiany jest rzepak ozimy, może się kształtować w całkiem odmienny sposób.

Na polach, na których wykonano poprawnie zabiegi jesienią, z pewnością zaobserwujemy znaczną redukcję gatunków niepożądanych dla uprawy, natomiast brak jesiennych zabiegów odchwaszczających jest najczęściej przyczyną mocno zachwaszczonych plantacji z chwastami w zaawansowanych fazach rozwojowych na wiosnę.

Rzepak ozimy należy do roślin bardzo narażonych na zachwaszczenie, gdyż jego jesienny wzrost jest powolny i słabo pokrywa glebę.

Chwasty już od momentu wschodów są bardzo agresywne, konkurując o wodę, składniki pokarmowe i światło, osłabiają młode rośliny rzepaku.

Długi okres wegetacji oraz często występujące uszkodzenia mrozowe powodują przerzedzenie łanu i duże zagrożenie namnożenia się chwastów, jest ono w ostatnich latach coraz większe, przede wszystkim, ze względu na powszechnie stosowane uproszczenia w uprawie roli oraz brak odpowiedniego zmianowania.

W marcu, jeżeli tylko pozwalają na to warunki, należy wcześnie przystąpić do zwalczania chwastów na plantacjach, na których nie wykonano zabiegu jesienią. Aby uzyskać dobrą skuteczność oprysku, należy właściwie dobrać herbicyd, który w niższych temperaturach skutecznie zniszczy groźne dla uprawy rzepaku chwasty, np. przytulię czepną, chaber bławatek, rumianowate. Należy również pamiętać, że chwasty te długo wegetowały jesienią, są mocno rozwinięte i zahartowane w niższych temperaturach, wymagają zatem wyższych zalecanych dawek. Wiosną zaleca się stosować herbicydy tylko do fazy strzelania w pęd kwiatowy, gdyż bardziej zaawansowane we wzroście rośliny są na te środki wrażliwe.

Chwasty dwuliścienne
Często po zastosowaniu jesienią powszechnie zalecanych do odchwaszczania rzepaku ozimego środków, zawierających w swoim składzie chlomazon czy metazachlor (Command 480 EC, Butisan 400 SC), na wiosnę problemem w tych uprawach mogą być takie gatunki dwuliścienne, jak: fiołek polny, chaber bławatek, chwasty rumianowate, dymnica pospolita, a nawet przytulia czepna, zwłaszcza w przypadku, kiedy jesienią podczas siewów i wchodów rzepaku ozimego występują okresowe susze.

Na skutek wprowadzania w Unii Europejskiej nowych przepisów dotyczących rejestracji pestycydów, nastąpiło drastyczne ograniczenie ilości środków dopuszczonych do odchwaszczania rzepaku ozimego, zwłaszcza w terminie wiosennym. Występujące wiosną w rzepaku ozimym chwasty dwuliścienne, możemy obecnie zwalczać jedynie przy użyciu herbicydów, zawierających w swoim składzie chlopyralid w ilości 300 g/l: Lontrel 300 SL i jego generyki, np. Cliophar 300 SL oraz preparat Galera 334 SL, zawierający w swoim składzie dwie substancje chlopyralid 267 g/l i picloram 67 g/l.

Lontrel 300 SL (Cliophar 300 SL) przeznaczony jest głównie do zwalczania chwastów rumianowatych i ostrożenia polnego; pobierany jest przez liście chwastów, powodując blokadę auksyn – hormonów roślinnych odpowiedzialnych za wzrost roślin. Ponadto środek zakłóca proces oddychania na poziomie komórkowym.

Najlepiej niszczy młode, intensywnie rosnące chwasty, od fazy 2–3 liści do fazy rozety.

Lontrel 300 SL skutecznie zwalcza: ambrozję bylicowatą, blekot pospolity, chaber bławatek, dymnicę pospolitą, koniczyny, marunę bezwonną, mlecz zwyczajny, mniszka pospolitego, ostrożeń polny, podbiał pospolity, psiankę czarną, rdest powojowy, rumian polny, rumianek pospolity, starca zwyczajnego, tatarkę i żółtlicę drobnokwiatową. Preparat nie niszczy natomiast takich gatunków, jak: bodziszek drobny, fiołek polny, gwiazdnica pospolita, mak polny, przytulia czepna, gorczyca polna, rzodkiew świrzepa, samosiewy rzepaku, tasznik pospolity i tobołki polne.

Galera 334 SL zawiera dwie substancje aktywne: chlopyralid oraz pikloram, jest herbicydem systemicznym, pobieranym przez liście chwastów, a następnie szybko przemieszczającym się w całej roślinie, powodując jej deformację i zahamowanie wzrostu, co w efekcie prowadzi do zamierania całego chwastu. Należy podkreślić, że środek ten działa w niskiej temperaturze, choć nieco wolniej, gdyż całkowite zniszczenie chwastów następuje po około 3 tygodniach.

Galery 334 SL nie należy stosować, gdy średnia dobowa temperatura jest niższa niż +8 st.C. Herbicyd najskuteczniej niszczy chwasty znajdujące się w fazie 2–6 liści. Galera 334 SL jest jedynym herbicydem umożliwiającym skuteczne zwalczenie przytulii czepnej (do wysokości 8 cm) wiosną, już od momentu ruszenia wegetacji do fazy wykształcania pąków kwiatowych rzepaku ozimego.

Preparat bardzo dobrze niszczy chwasty rumianowate, chabra bławatka i ostrożenia polnego w fazie rozety oraz ogranicza we wzroście i rozwoju fiołka polnego, gwiazdnicę pospolitą, jasnotę purpurową, jasnotę różową, mak polny, i przytulię czepną (gdy jej rośliny mają 9–15 cm wysokości).

Kerb 50 WP, zawierający propyzamid w ilości 500 g/kg, jest preparatem działającym na chwasty w niskich temperaturach. Można go stosować w rzepaku ozimym wczesną wiosną, tuż po ruszeniu wegetacji, a przed zwarciem międzyrzędzi, na wilgotną glebę, w dawce 1–1,5 kg/ha. W zalecanej dawce preparat skutecznie zwalcza bodziszki, gwiazdnicę pospolitą, przetaczniki, rdesty oraz miotłę zbożową, samosiewy zbóż i inne chwasty jednoliścienne. Kerb 50 WP stosowany wiosną ma nieco słabsze działanie chwastobójcze niż podczas zabiegu jesiennego, szczególnie gdy po zabiegu temperatura przy glebie przekracza 15 st.C i występuje silne nasłonecznienie.

Stosowanie mieszanin propyzamidu z chlopyralidem ma niewielkie uzasadnienie ze względów ekonomicznych, gdy na rynku dostępny jest środek Galera 334 SL.

Chwasty jednoliścienne
Obecnie, z uwagi na częsty siew rzepaku ozimego po przedplonach zbożowych, jednym z najczęstszych problemów jest zachwaszczenie rzepaku samosiewami zbóż, które w zależności od nasilenia występowania mogą powodować znaczne straty w plonie nasion rzepaku. Liczne badania prowadzone w Zakładzie Ekologii i Zwalczania Chwastów we Wrocławiu dowodzą, że występowanie samosiewów zbóż, a zwłaszcza samosiewów pszenicy ozimej już w ilości 15– 20 szt./m2 wpływa na obniżenie plonowania rzepaku ozimego. Również miotła zbożowa powszechnie występująca w uprawach zbożowych coraz częściej jest spotykana w uprawie rzepaku. Jeszcze większym zagrożeniem dla rzepaku ozimego potrafi być perz właściwy, który jest wieloletnimchwastem rozwijającym się najczęściej przez podziemne rozłogi. Perz właściwy może obniżyć plon rzepaku ozimego o 20–30% przy nasileniu 50–150 szt./m2, a przy większym nasileniu nawet o ponad 50%. Jeżeli zabieg przeciwko chwastom jednoliściennym nie został wykonany jesienią, to należy bezwzględnie przeprowadzić go wiosną, ale nie później niż do początku strzelania rzepaku w pędy kwiatowe. Do niszczenia samosiewów zbóż miotły zbożowej, jak również perzu właściwego doskonale nadają się graminicydy. Jest to grupa preparatów do powschodowego zwalczania chwastów jednoliściennych w uprawach roślin dwuliściennych, charakteryzująca się działaniem układowym.

Preparaty te pobierane są przez liście chwastów i przemieszczane do korzeni lub rozłogów, powodując zahamowanie wzrostu i rozwoju roślin, a następnie ich zamieranie. Warunkiem skutecznego niszczenia chwastów jednoliściennych jest prawidłowy dobór terminu zabiegu i dawki  preparatu.

Herbicydy powinny być stosowane w taki sposób, aby w maksymalnym stopniu wykorzystać ich aktywność, przy minimalnej możliwej dawce. Niezbędne jest do tego rozpoznanie występowania poszczególnych gatunków chwastów, a także stopnia zachwaszczenia. Należy wykonywać zabiegi w fazach największej wrażliwości chwastów oraz w warunkach sprzyjających działaniu środków. Herbicydy działają na ogół tym silniej, im wyższa jest temperatura, opryskiwać powinno się przy bezdeszczowej i bezwietrznej pogodzie, gdy temperatura powietrza wynosi na ogół 10–20 st.C, jednak wiosną zabiegi zwalczania chwastów powinniśmy wykonać jak najszybciej. Warunkiem rozpoczęcia zabiegów chwastobójczych, oprócz możliwości wjazdu opryskiwacza w pole, są dodatnie temperatury, które pozwolą na skuteczne działanie zastosowanych herbicydów.

Planując zabiegi wiosenne, musimy mieć na uwadze stan plantacji po przezimowaniu (obsadę, wielkość roślin oraz przede wszystkim zdrowotność), jak również wielkość plonu, jaki chcemy osiągnąć. Warunkiem skutecznej walki z chwastami w rzepaku ozimym w okresie wiosennym jest przeprowadzona w porę lustracja upraw i dobre rozpoznanie występujących gatunków chwastów oraz właściwy do stanu zachwaszczenia dobór skutecznych herbicydów, które pozwolą na uzyskanie wysokiej jakości plonów ziarna rzepaku.

autor: mgr Marek Badowski
Instytut Uprawy Nawożenia i Gleboznawstwa – Państwowy Instytut Badawczy Zakład Herbologii i Technik Uprawy Roli

artykuł pochodzi z Nasza Rola Nr 2/2011 (33) kwiecień–maj

Autor: materiał dodany przez Nasza Rola

Dodaj komentarz

Dodawanie komentarzy dostępne jest tylko dla zarejestrowanych użytkowników.

Jeśli posiadasz swoje konto możesz się zalogować.
Nie posiadasz jeszcze konta? Możesz się zarejestrować.

Wybrane produkty z platformy handlowej

pozostałe produkty

Nazwa Cena Do końca
Węgiel Miał 18 - zdjęcie 1 Węgiel Miał 18 160.00 PLN
5 dni
Pellet z luski slonecznika - zdjęcie 1 Pellet z luski slonecznika 70.00 PLN
30 dni
SIATKA CHOINKOWA DO PAKOWANIA CHOINEK Warszawa - zdjęcie 1 SIATKA CHOINKOWA DO PAKOWANIA CHOINEK Warszawa 65.00 PLN
206 dni
TORF, SUBSTRAT, PODŁOŻA TORFOWE, WARSZAWA - zdjęcie 1 TORF, SUBSTRAT, PODŁOŻA TORFOWE, WARSZAWA 14.50 PLN
206 dni
Drzewka owocowe, krzewy owocowe Warszawa Wawer - zdjęcie 1 Drzewka owocowe, krzewy owocowe Warszawa Wawer 24.00 PLN
206 dni