Opublikowano 26-05-2011 o 12:38

TOPINAMBUR ? ROŚLINA NIEDOCENIONA


Mało jest roślin uprawnych, których produkty mają tak wszechstronne zastosowanie jak topinambur.

Jest to wysoka bylina, której bulwy, jak i części nadziemne, mogą służyć jako pasza dla bydła, owiec, trzody chlewnej. Część nadziemną można skarmiać w postaci zielonki, ale można ją również zakisić. Z 1 ha uzyskujemy około 200 ton świeżej masy, kosząc topinambur w lipcu, sierpniu i w listopadzie.

Bulwy topinambura zawierają 14 - 26% suchej masy, której podstawowym składnikiem jest inulina, a także około 1,9% białka oraz niewielkie ilości tłuszczu. Z 1 ha uzyskujemy średnio 20 - 30 ton bulw. Mogą one być wykorzystane do żywienia zwierząt, bez konieczności parowania. Są bogatym źródłem potasu, żelaza i witamin z grupy B.

Wielocukier inulina, który jest w organizmie człowieka przekształcany we fruktozę jest bardzo dobrze tolerowany przez osoby chore na cukrzycę. W 2000 roku poznański Farmapol, wykorzystując bulwy tej roślin, wyprodukował lek o nazwie Tupinulin posiadający wiele cech leczniczych. Może być on stosowany między innymi w profilaktyce cukrzycy i chorób serca. Poza tym wzmaga układ odpornościowy, poprawia przemianę materii.

Topinambur powinien być częściej wysadzany przez leśników na tzw. poletkach zaporowych dla zwierzyny leśnej. Szczególnie dziki bardzo chętnie wyjadają bulwy, dzięki czemu nie czynią szkód w uprawach rolnych. Roślina ta może być wykorzystana także do rekultywacji gruntów zdewastowanych przez przemysł, ponieważ pobiera metale ciężkie ze skażonego podłoża, które są następnie kumulowane w biomasie. Topinambur z powodzeniem może być uprawiany na cele energetyczne. Wyprodukowany z niego bioetanol może być wykorzystany jako dodatek do benzyny. Szacuje się, że z jednego ha możemy uzyskać około 2610 dm3 bioetanolu.

Nadziemne części, po zaschnięciu i rozdrobnieniu, mogą być spalane bezpośrednio w piecach lub mogą być przeznaczone do produkcji brykietów i peletów. Roślina dobrze znosi niekorzystne warunki atmosferyczne. Bulwy, dzięki zawartości inuliny, wytrzymują temperaturę nawet minus 30o C.

Topinambur można sadzić jesienią lub wiosną. Posadzony jesienią wcześnie rozpoczyna wegetację, wykorzystując zasoby wody gruntowej, posiada silniejszy system korzeniowy, szybciej zacienia glebę. Bulwy sadzi się sadzarkami do ziemniaków lub ręcznie. Ważna jest głębokość sadzenia, która powinna wynosić 10 - 15 cm jesienią i 5 - 10 cm wiosną. Zalecana gęstość sadzenia to 0,7 - 1,0 m między rzędami oraz 50 - 60 cm w rzędach. Ilość sadzeniaków potrzebna na 1 ha to około 160 kg.

Po wschodach roślin ważnym elementem agrotechniki jest walka z chwastami, która może być prowadzona przez bronowanie, pielenie międzyrzędzi oraz obredlanie. W razie silnego zachwaszczenia plantacji, walkę z chwastami przeprowadzamy za pomocą środków chwastobójczych.

Nawożenie stosujemy w zależności od zasobności gleby. Przeciętnie jest to 80 - 120 kg azotu, 60 - 80 kg fosforu oraz 120 - 160 kg potasu na 1 ha. Nawożenie azotowe stosujemy w dwóch równych dawkach: pierwszą przed sadzeniem, drugą, kiedy rośliny mają 50 cm wysokości.

Roślina jest dość odporna na choroby, a gdy pojawi się choroba to jest to najczęściej zgnilizna twardzikowa, której objawami są brunatne plamy i nalot w dolnych częściach łodyg. Z chorobą możemy walczyć chemicznie. Można też przejrzeć materiał przygotowany do sadzenia i usuwać bulwy z ciemnymi plamami. Do szkodników, które atakują topinambur, możemy zaliczyć mszyce i zmieniki, ale one nie powodują na plantacjach dużych szkód. Wielką zaletą rośliny jest to, że założona plantacja może być użytkowana nawet do 20 lat, ponieważ nawet niewielka część pozostawiona w glebie powoduje odrost rośliny.

W regionie słupskim wielkim orędownikiem uprawy tej rośliny jest Pan Chruściki z miejscowości Bierkowo, gm. Słupsk. Rolnik posiada poletko ponad półhektarowe już wiele lat. W ubiegłym roku części nadziemne odstawił do słupskiej ciepłowni. Transakcja okazała się na tyle obiecująca, że rolnik planuje powiększyć plantację do kilku hektarów i gorąco namawia sąsiadów do uprawy tej rośliny.

autor: Lubomir Szramowiak

artykuł pochodzi z Pomorskich Wiesci Rolniczych Nr 3/2011

Autor: materiał dodany przez Pomorskie Wieści Rolnicze

Dodaj komentarz

Dodawanie komentarzy dostępne jest tylko dla zarejestrowanych użytkowników.

Jeśli posiadasz swoje konto możesz się zalogować.
Nie posiadasz jeszcze konta? Możesz się zarejestrować.

Wybrane produkty z platformy handlowej

pozostałe produkty

Nazwa Cena Do końca
Drzewka owocowe, krzewy owocowe Warszawa Wawer - zdjęcie 1 Drzewka owocowe, krzewy owocowe Warszawa Wawer 24.00 PLN
212 dni
SUBSTRAT TORFOWY, TORF W WORKACH, WARSZAWA - zdjęcie 1 SUBSTRAT TORFOWY, TORF W WORKACH, WARSZAWA 13.50 PLN
212 dni
KORA OGRODNICZA, TORF, SUBSTRAT, WARSZAWA - zdjęcie 1 KORA OGRODNICZA, TORF, SUBSTRAT, WARSZAWA 14.50 PLN
212 dni
brak zdjęcia Wysort pogorzelniany - 35 suchej masy 150.00 PLN
86 dni
SIATKA CHOINKOWA DO PAKOWANIA CHOINEK Warszawa - zdjęcie 1 SIATKA CHOINKOWA DO PAKOWANIA CHOINEK Warszawa 65.00 PLN
212 dni