Opublikowano 20-05-2011 o 11:18

ARONIA CZARNA zabiegi pielęgnacyjne na plantacji


Uprawa Aronii Czarnej-nawożenie, cięcie krzewów, zbiór owoców.

Nawożenie
Na prawidłowo założonej plantacji aronii, w pierwszym roku po posadzeniu, (wiosną) zaleca się nawozić glebę saletrą amonową (w dawce 50-80 kg N/ha) wysiewając ją w rzędy i uważając przy tym, aby rozpuszczający się nawóz nie uszkodził młodych roślin. Nawożenie fosforowo-potasowe zaczynamy stosować dopiero w 3 roku po posadzeniu, w terminie jesiennym. Polecane są następujące dawki nawozów mineralnych: P2O5 15-20 kg/ha, K2O 80 kg/ha. Zaś nawożenie azotem powinno być wykonane w okresie wiosennym w dawce około 50 kg N/ha. Wysokość dawki azotu uzależniamy od żyzności gleby, ilości opadów i intensywności wzrostu krzewów, ponieważ nadmierny rozrost krzewów aronii utrudnia zbiór kombajnowy, a przede wszystkim wpływa ujemnie na wysokość plonu i masę 100 g owoców (doświadczenie SD Dąbrowice). Przy dobrej żyzności gleby, małej ilości opadów, dobrej kondycji krzewów stosowanie azotu nie jest konieczne. Nawożenie fosforowe i potasowe najlepiej stosować na podstawie aktualnej analizy gleby. Przy chemicznym zwalczaniu chwastów zaleca się nawożenie gleby wapnem magnezowym w dawce 1,5-2 t/ha.

Pielęgnacja gleby
Najczęstszym sposobem uprawy gleby na plantacji produkcyjnej jest ugór herbicydowy w rzędach krzewów, a w międzyrzędziach 2-3 m szerokości pasy murawy. Murawa konkuruje z krzewami o wodę i składniki pokarmowe i wymaga kilkakrotnego koszenia w sezonie, głównie wiosną i wczesnym latem.

Na plantacjach ekologicznych zalecane jest ściółkowanie korą lub trocinami na głębokość 10-15 cm. Należy przy tym zwiększyć nawożenie azotowe zanim ściółka zacznie się mineralizować. Murawę i ugór herbicydowy zaleca się w kolejnych latach prowadzenia plantacji. Murawa jest zakładana zwykle tylko między rzędami roślin, w rzędach glebę utrzymuje się w ugorze herbicydowym. Jej zaletą jest to, że umożliwia mechanizację prac jak opryskiwanie plantacji czy zbiór owoców nawet przy dużej wilgotności podłoża. Wysokość trawy nie powinna przekraczać 15 cm.

W uprawie tego gatunku wykorzystujemy herbicydy polecane dla porzeczki czarnej, czerwonej i agrestu w aktualnym Programie Ochrony Roślin Sadowniczych opracowanym przez IS Skierniewice, ponieważ nie ma herbicydów zarejestrowanych dla aronii.

Cięcie krzewów
Po posadzeniu krzewy silne o dobrym systemie korzeniowym nie przycinamy, ponieważ zabieg ten opóźnia owocowanie roślin. Natomiast rośliny posadzone na słabej glebie, o słabym systemie korzeniowym i mających 1-3 pędów, skracamy do połowy długości. Pozwala to na osiągnięcie plonu produkcyjnego już w drugim i trzecim roku po posadzeniu. Również na glebie piaszczystej należy rośliny przycinać. W ten sposób ułatwiamy krzewom aronii silniejszy wzrost i rozwój.

Najbardziej produktywne są pędy w wieku od 2 do 6 lat. To z nich pochodzi 70-80% plonu. Tnąc i formując krzewy, należy zostawiać tylko takie właśnie pędy, wycinając najsłabsze, a zostawiając silne o co najmniej 30-50 cm długości.

Aronia jest gatunkiem odpornym na niskie temperatury i dlatego bez obawy możemy przeprowadzać cięcie przez cały okres, od zakończenia zbiorów do początku kwietnia. Pędy usuwamy przy samej ziemi. Młode pędy, które je zastąpią będą elastyczne i łatwo będzie zbierać z nich owoce. Najwłaściwsza wysokość pędów przy zbiorze mechanicznym to 1,6 m. Owoce z dłuższych pędów przy otrząsaniu często opadają poza transportery. Pędy dłuższe można skracać do optymalnej wysokości nad bocznymi rozgałęzieniami. Przy cięciu musimy zawsze uwzględniać możliwości kombajnu, który zbiera owoce maksymalnie do 2 m wysokości. Na plantacjach przeznaczonych do zbioru mechanicznego pozostawia się pędy wyrastające w kierunku międzyrzędzi, usuwa natomiast nadmierną liczbę tych, które zagęszczają rząd. Usuwamy również nadmierną ilość młodych odbić, zostawiając z nich tylko kilka najsilniejszych, które w przyszłych latach zastąpią stare pędy.

Ochrona
Aronia jest bardzo odporna na choroby, a także rzadko porażana przez szkodniki. Sporadycznie może być atakowana przez przędziorki, zwójkówki czy szkodniki minujące liście. Wyjątkowo może pojawić się mszyca czy śluzownica ciemna. Do rzadkości należy konsumpcja owoców przez szpaki czy kwiczoły.

Program ochrony roślin nie przewiduje insektycydów do zwalczania szkodników w aronii. W wyjątkowych sytuacjach, w przypadku wystąpienia szkodnika zaleca się preparaty takie same jak dla innych krzewów jagodowych, zwłaszcza porzeczki czarnej.

Na plantacjach ekologicznych nie stosuje się insektycydów. Jak wykazały wieloletnie obserwacje, przyroda sama daje sobie radę ze szkodnikami przez zwiększenie populacji organizmów pożytecznych, zwalczających je. Aronia nie nastręcza więc wielu kłopotów z ochroną, ponieważ jak do tej pory u nas nie występowały na niej szkodniki i choroby w takiej ilości, aby zagrażały plantacjom.

Zbiór owoców
Owoce aronii dojrzewają u nas w drugiej połowie sierpnia, w zależności od warunków pogodowych i czynników środowiskowych. Dojrzewają równomiernie w ciągu dwóch tygodni. Jeżeli gleba jest dostatecznie wilgotna, jagody aronii nie opadają i nie tracą swoich wartości użytkowych przez kilkanaście dni. Na małych plantacjach owoce zbiera się ręcznie z całymi baldachogronami. Są wówczas trwałe i można je dłużej przechowywać. Zbiór kombajnowy na plantacjach posadzonych w odpowiedniej rozstawie można rozpocząć, gdy krzewy osiągną wysokość minimum 1 m, najczęściej w 3 roku po posadzeniu. Uszkodzenia pędów, jakie powstają w trakcie mechanicznego zbioru owoców, łatwo się zabliźniają i nie powodują zagrożenia występowania chorób i szkodników. Zbiór jest jednorazowy, do zbioru przystępuje się, gdy wszystkie owoce są całkowicie wykształcone i wybarwione. Należy pamiętać, aby nie przepełniać skrzynek, co może spowodować zbytnie zgniecenie owoców. Owoce są trwałe i nawet kilkudniowe przetrzymywanie ich w skrzynkach nie powoduje ich zepsucia. Jest to cenną cechą umożliwiającą z dużej powierzchni jednorazową dostawę do zakładu przetwórczego. Przy możliwości schłodzenia w temperaturze 0-5oC dobrze jest to wykorzystać. Najlepiej dla jakości owoców niechłodzonych jest sprzedać je jak najszybciej. Przy zbiorze mechanicznym kombajnem do porzeczek, ważne jest uchwycenie właściwego terminu zbioru, tak żeby całkowicie dojrzałe owoce łatwo odrywały się od szypułek. W naszych warunkach zbioru owoców aronii dokonuje się w ostatnich dniach sierpnia lub na początku września. Kombajn półrzędowy do zbioru porzeczek może obsłużyć około 10-15 ha aronii, kombajn samobieżny zbierający owoce z całego krzewu za jednym przejazdem, obsługuje po 25-30 ha aronii w ciągu sezonu. Jeden pracownik w zależności od wielkości plonu zbiera od 100 do 150 kg owoców w ciągu 8 godzin. Dokładność zbioru kombajnem rzędowym jest duża i wynosi 90-95%. Z plantacji w 4. roku po posadzeniu zbiera się od kilku do kilkunastu ton owoców, a z 10-letniej plantacji możliwy jest zbiór nawet do 25 ton z 1 ha. Producenci uzyskują średni plon z plantacji rzędu 10–15 t/ha.

Przed założeniem plantacji warto znaleźć odbiorcę owoców. Mimo cennych właściwości leczniczych i wysokiej zawartości witaminy P owoce aronii są wciąż niedostatecznie wykorzystywane przez przemysł przetwórczy i gospodarstwa domowe.

W ostatnim sezonie plantatorzy aronii otrzymywali za 1 kg owoców od 0,65 zł do 0,95 zł w zależności od skupującego. Przetwórnia Tymbark produkująca wyśmienity sok aroniowy płaciła 0,92 zł/kg. Do uprawy aronii przysługuje tylko JPO (jednolita płatność obszarowa). Czy aronia w tym roku była opłacalną uprawą? To zadanie dla tych, co potrafią liczyć. A mnie marzy się, aby sok z aronii był dostępny w każdym sklepie. Póki co, pozostaje nalewka z aronii polecana zwłaszcza w stresujących sytuacjach.

autor: Zofia Wanat

artykuł pochodzi z Aktualności Rolniczych Nr 12/2010

Autor: materiał dodany przez Aktualności Rolnicze ŚODR

Dodaj komentarz

Dodawanie komentarzy dostępne jest tylko dla zarejestrowanych użytkowników.

Jeśli posiadasz swoje konto możesz się zalogować.
Nie posiadasz jeszcze konta? Możesz się zarejestrować.

Wybrane produkty z platformy handlowej

pozostałe produkty

Nazwa Cena Do końca
Kupię każdą ilość ziaren - zdjęcie 1 Kupię każdą ilość ziaren - 131 dni
SÓL DROGOWA, ROAD SALT, SAND WARSAW - zdjęcie 1 SÓL DROGOWA, ROAD SALT, SAND WARSAW 24.00 PLN
99 dni
PIASEK, CHLOREK MAGNEZU, WAPNIA, MIOTŁY, WARSZAWA - zdjęcie 1 PIASEK, CHLOREK MAGNEZU, WAPNIA, MIOTŁY, WARSZAWA 9.00 PLN
99 dni
Drewno kominkowe w siatkach Warszawa - zdjęcie 1 Drewno kominkowe w siatkach Warszawa 9.95 PLN
99 dni
TORF, KORA, TORFY, SUBSTRAT, SUBSTRATY, WARSZAWA - zdjęcie 1 TORF, KORA, TORFY, SUBSTRAT, SUBSTRATY, WARSZAWA 17.50 PLN
99 dni